Verzet
Wanneer een partij verstek heeft laten gaan en niet verschenen is, kan ze verzet aantekenen. Dezelfde rechter behandelt de zaak opnieuw en spreekt een nieuw vonnis uit.
De piramide
Kies een rechtbank of hof. De uitleg verschijnt meteen onder de piramide.
Vonnissen onderaan · Arresten bovenaan
Hof van Cassatie
Hoogste rechtscollege — enkel wettigheidstoets
De hoven
Uitspraken zijn arresten — oordelen in laatste aanleg
De rechtbanken
Uitspraken zijn vonnissen — oordelen in eerste aanleg
In de rechtbanken oordelen rechters in eerste aanleg. De hoven oordelen in laatste aanleg. Het Hof van Cassatie toetst enkel de wettigheid.
Rechtbank · 163 vredegerechten
Vredegerecht
De vrederechter is een laagdrempelige rechter en staat het dichtst bij de burger. Hij behandelt enkel burgerlijke zaken met een privékarakter, zoals burenruzies, huurgeschillen, kleine onbetaalde facturen en de bescherming van kwetsbare personen.
Bevoegdheden
- Algemene bevoegdheid: alle vorderingen tot 5.000 euro, behalve wat uitsluitend aan een andere rechtbank is toegewezen.
- Bijzondere bevoegdheid, ongeacht het bedrag: huurgeschillen (woning, handel en pacht), mede-eigendom, nutsleveringen, erfdienstbaarheden, bezitsvorderingen, consumentenkrediet en begraafplaatsen.
- Summiere rechtspleging om betaling te bevelen tot 1.860 euro.
- Bescherming van kwetsbare personen: voorlopige bewindvoerder, voogdij en gedwongen opname van geesteszieken.
- Uitsluitende bevoegdheid: verzegeling, aanstelling van sekwesters en bepaalde deskundigenonderzoeken.
- Zetel
- Eén vredegerecht per gerechtelijk kanton, een groepering van gemeenten. In grote steden komt een kanton overeen met een stadsdeel.
- Samenstelling
- De vrederechter zetelt alleen en wordt bijgestaan door een griffier. Er is geen openbaar ministerie aanwezig.
- Openbaar ministerie
- Niet aanwezig: de vrederechter behandelt geen strafzaken.
Rechtsmiddelen tegen een uitspraak
Gaat een partij niet akkoord met een vonnis, dan kan ze in bepaalde gevallen een rechtsmiddel aanwenden. Er zijn gewone en buitengewone rechtsmiddelen.
Hoger beroep
De rechter in hoger beroep beraadslaagt een laatste keer over de grond van de zaak en oordeelt in laatste aanleg.
Cassatieberoep
Een buitengewoon rechtsmiddel bij het Hof van Cassatie. Dat hof onderzoekt de feiten niet, maar oordeelt enkel over de wettigheid.
De hoven en rechtbanken in België zijn 228 gerechtelijke entiteiten (plus de 11 hoven van assisen) met bijna 1.500 magistraten en 5.000 gerechtspersoneelsleden. Zij worden ondersteund door een steundienst van een vijftigtal medewerkers in Brussel.
Inhoud gebaseerd op de website van de hoven en rechtbanken: rechtbanken-tribunaux.be. Deze pagina is een vereenvoudigde weergave voor informatieve doeleinden. Raadpleeg bij twijfel steeds de officiële bron of een juridisch adviseur.